Backup Kuralı 3-2-1

Merhabalar,

Mesleğim ile ilgili de bir kaç yazı paylaşacağım artık burada. İlk olarak bir sistem yöneticisinin olmazsa olmazı olan yedekleme..

Her sistem yöneticisi yedek almalıdır. Bu ilke, çalıştırdığınız hipervizör (VMware, Hyper-V veya herhangi bir hipervizör) her ne olursa olsun bütün sanal ortamlar için geçerlidir: En önemli ilke yedeklemedir!

Her türlü hata senaryosunu etkili biçimde ele alabilen değişmez kurallardan biri de 3-2-1 yedekleme kuralıdır. Bu yaklaşım iki önemli soruyu yanıtlamaya yardımcı oluyor: Kaç tane yedek dosyam olmalı ve bunları nerede depolamalıyım?

3-2-1 kuralı, insanların iki gruba ayrıldığını yazan ünlü fotoğraf sanatçısı Peter Krogh sayesinde popüler bir kavram haline geldi: depolama hatası yaşamış insanlar ve depolama hatası yaşayacak insanlar. Başka bir şekilde ifade etmek gerekirse, 3-2-1 yedekleme kuralı şunları yapmanız gerektiği anlamına gelir:

  • Verilerinizin en az üç kopyası olmalı
  • Bu kopyalar iki farklı ortamda depolanmalı
  • Bir yedek kopyalamayı iş yeri dışında tutmalısınız.

Bu ifadeleri ayrıntılı şekilde tek tek ele alalım.

1. Verilerinizin en az üç kopyasının olması

Üç kopya ile, birincil verilerinize ek olarak en az iki tane daha yedek dosyanızın olması gerektiğini kastediyorum. Peki bir yedek dosya neden yeterli olmaz? Özgün verilerinizi 1 numaralı cihazda, yedek dosyasını da 2 numaralı cihazda koruduğunuzu düşünün. Her iki cihaz da aynı özelliklere sahip ve hataları istatistiksel olarak birbirlerinden bağımsız (ortak hata nedenlerine sahip değiller).

Örneğin 1 numaralı cihazın hata olasılığı 1/100 ise (ve aynı durum 2 numaralı cihaz için geçerliyse), her iki cihazın aynı anda yaşayacağı hata olasılığı:

1/100 * 1/100 = 1/10.000

Bu durumda, birincil verileriniz (1 numaralı cihazda) ve bunlara ait iki yedek dosya (buna bağlı olarak 2 ve 3 numaralı cihazda) varsa ve tüm cihazlar aynı özelliklere sahip olup ortak hata nedenleri bulunmuyorsa, üç cihazın tümünde aynı anda yaşanacak hata olasılığının şu şekilde olacağı görülmektedir:

1/100 * 1/100 * 1/100 = 1/1.000.000

Bu yüzden, verilerinizin ne kadar çok kopyası olursa felaket sırasında o kadar az veri kaybı riski ile karşılaşırsınız. Kısacası verileriniz sizin için önemliyse, en az iki yedek kopyanızın olmasını sağlayın.

Not: İkiden fazla veri kopyası oluşturmanın bir başka nedeni de, birincil verilerin ve bunlara ait yedek dosyanın aynı fiziksel konumda depolandığı durumlarda karşılaşılacak sorunları önlemektir.

2. Kopyaları iki farklı ortamda depolama

Yukarıdaki bölümde, veri kopyalarınızı depoladığınız cihazların hiçbirinde ortak hata nedenlerinin olmadığını varsaydık. Açıkçası, birincil verilerinizi ve bunların yedeğini aynı yerde tutuyorsanız bu gereksinim uygulanamaz. (Örneğin, aynı RAID’deki diskler istatistiksel olarak bağımsız değildir.) Dahası, bir disk hatası sonrasında hemen hemen aynı anda aynı depodaki başka bir disk hatası ile karşılaşmak yaygın bir durumdur.

3-2-1 kuralı bu yüzden verilerinizin kopyalarını dahili sabit disk sürücülerinde ve çıkarılabilir depolama ortamları (teypler, harici sabit sürücüler, USB sürücüleri, SD kartlar, CD’ler,

DVD’ler ve hatta disketler) gibi en az iki farklı depo türünde veya farklı depolama konumlarındaki iki dahili sabit sürücüde muhafaza etmenizi önermektedir.

3. Bir yedek kopyayı iş yeri dışında tutma

Kopyalar arasındaki fiziksel ayrım önemlidir. Harici depolama cihazınızı ürün depolaması olarak aynı odada tutmak gerçekten de iyi bir fikir değil. Tahtaya vuralım; yangın durumunda verilerinizin tümünü kaybedersiniz.

Uzak ofisi veya şubeleri olmayan (ROBO) bir KOBİ’de çalışıyorsanız, yedek dosyalarınızı bulutta depolamak da seçenekler arasında yer alabilir. İş yeri dışına alınan teypler de her türlü büyüklükteki şirketlerde popülerliğini hala koruyor.

Son Not: Yedeklemenin değerini; dikkatsiz bir muhasebe çalışanın yediği phishing maili sonrası encryptlenmiş bir veriyi çözmeye uğraşırken daha iyi anlayabilirsiniz, enerji yedekliliği olmayan bir sunucunun ani kapanışı sonrası kaybolan disk bilgilerini, recovery ile bulmaya çalıştığınızda ya da en basit haliyle RAID yapılmamış bir diskin bozulduğunda anlarsınız.

İster tek başınıza çalıştığınız ofisinizde isterseniz on bin çalışanlı bir firmada olun, yedeklilik her zaman ilk önceliklerinizden birisi olmak zorundadır.